Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile
 

TIKINIRCASINA YEMEK: BULİMİA

 YAZARI TAKİP ET X
Manolya Özek’in YENİ YAZILARI yayınlandıkça e-posta yoluyla haberdar olmak ister misiniz?

Hayat Denen Oyun Uzman Psikolog & Wellness Danışmanı
 
 

PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Bulimia yeme bozukluğu, ergenlik dönemi sonu ve yetişkinlik başlangıcında çoğunlukla kızlarda görülür. Normal bir insanın kapasitesi dışındaki aşırı miktarda yiyeceğin kaçınılmaz kilo alınım sonucunu önleyebilmek için izlenen kusma yöntemi, zevk için yemek yeme eylemini izleyen, belli aralıklarla artan bir döngü oluşumuna uzanır. Her kusma eyleminin ardından tekrar bir şeyler yeme ihtiyacı gelir ve bulimia hastası midesi dolup taşana kadar, kusma ihtiyacını tekrar hissedene kadar yemeye devam eder. Bulimia’nın artan şiddetiyle beraber güçlenen yeme içgüdüsü, kişiyi artıkları karıştırarak bir şeyler arama, çöp kutusunu didikleme, bir şeyleri çalmaya kadar sürükleyebilir.

Bulimia hastalığıyla yaşamlarını sürdüren insanların, geniş miktarda yiyecek tüketiminden sonra izledikleri mideyi boşaltım metotları, aslında duygusal yoksunluklarının bir göstergesidir. Aşırı şekilde yedikleri yemek sonrası duyulan pişmanlık duygularıyla baş etmek için, gerçekçi olmayan bir şekilde kendilerini suçlamaya başlarlar ve zorla da olsa kusarak, kendilerini bir nevi cezalandırılmış olurlar. Bu yönelim, kişilerin kendileri hakkında nasıl hissettikleriyle veya hayatlarında belli olay serileri ardından nasıl davrandıklarıyla direk ilgilidir. Zevk için yeme ve bağırsakları temizleme olaylarına ardı ardına ihtiyaç duyan bir bulimia hastası; aslında öfke, bunalım, çaresizlik, gerginlik, stres, endişe gibi duygularını saklamaya çalışıyor ve bunların ortaya çıkış şeklini değiştirmeye çalışıyordur.

Hasta, aslında baş edemeyeceğini düşündüğü duygulardan hastalık aracılığıyla korunur. Çelişkili olarak bulimia hastaları, çeşitli birçok şeyin kontrollerinden çıktığını hissetme duygularını, kendilerini kusarak kontrol altına alma eylemleriyle bastırırlar ve böylece hastalık sürüp giden bir döngü biçimini almaya başlar. Kişinin, kontrolü altında olduğunu düşündüğü bu korunma yönteminden yoksun olacağı korkusu, hastalığın şiddetinin artarak devam etmesine yol açar ve bu durum bütün duygusal deneyimlere hakim olmaya başlar.

Bulimia hastalığının özellikleri

  • Bulimia hastalığı, ergenlerde ve genç yetişkin kadınlarda, %0,5 - %2 arası görülür.
  • Bulimia hastaları, genellikle sahip oldukları yeme bozukluğu hastalığının farkındadırlar.
  • Diyet konulu tartışmalara oldukça odaklıdırlar ve bundan da aşırı keyif alırlar.
  • Kişi; diyet yapar, acıkır ve bunun ardından kuvvetli arzu ve yoksunluk duygularına cevap verme amacıyla zevk için yemek yer.
  • Yemek yerken kişi kendini kontrol edemez.
  • Kilo almaktan çok korkar ve zevk için yeme (binge) davranışını yok etmek için denemelerde bulunur. Kusar, müshil ilaçlarını zararlı şekilde kullanır, egzersiz yapar veya kalorilerden kurtulmak için oruç tutar.
  • "İyi olmak" ve yeniden zevk için yeme davranışında bulunmamak için kendi kendine yeminler eder fakat kendini aç bırakarak izlenilen bu süreç yoksunluk yarattığından zevk için yeme- bağırsakları temizleme döngüsünü tekrar eder.
  • Kişi, değerli olmak için ince olması gerektiğine inanır. Dükkanlardan bir şeyler çalabilir, önüne gelenle düşüp kalkabilir, alkolü, ilaçları, kredi kartlarını kötüye kullanabilir. Kişi davranışlarının sonucunu düşünmeden, risk alıcı hareketlerde bulunabilir.
  • Tıpkı anoreksi gibi, bulimia hastalığı da öldürebilir. Bulimikler, dış görünüş olarak güçlü görünseler de aslında bunalımda, yalnız, utangaç ve içleri bomboştur. Arkadaşları onları yetenekli, çekici, maceracı ve eğlenceli olarak nitelendirse de, bu imajın altında acı duydukları suçlu sırlarını saklama çabaları yatmaktadır. Kendilerini değersiz hissettikleri için, duygularında büyük güçlükler yaşayan bulimikler, daima endişe, bunalım, şüphe ve derin şekilde gömülmüş öfkeyi içlerinde barındırırlar. (Lady Diana’da evliliği boyunca bulimia hastalığı ile mücadele etti. Dünyaya iyilik ve güzellik taşıyan bu kararlı ve başarılı prenses kendi hayatını kontrol edemiyordu. Prens Charles'ı başka bir kadınla paylaşmanın yarattığı çaresizlik duygusunu hep gizlemek zorunda kaldı. Çünkü o bir prensesti, hep güçlü ve güzel olmalıydı.)
  • Bulimiası olan hastaların yemekler konusunda birçok kuralları ve takıntılı düşünceleri vardır. Bu endişe ve davranışlar, kişinin ilgisinin acı veren duygulardan uzaklaşmasına imkan sağlarken, gerginlik ve endişe sürdüren davranışları azaltmasını sağlar.

Bulimia hastalarında, aşağıdaki oluşumlardan bahsedilebilir:

  • Kusmukta bulunan asitten dolayı, diş minelerinde erime.
  • El içinde kusmaya yol açmak için sürekli parmakların boğaz yoluna doğru itilmesinden dolayı yara izleri kalması.
  • Küçük bir yüzdeyle de olsun, bulimia hastalarının yanaklarının yakınında bulunan kulak altı bezelerinde şişmeye rastlanılması.
  • Bulimia hastası kadınların, düzensiz regli dönemi yaşamaları ve her iki cinste de, cinsel ilgide düşüş yaşanması.
  • Karın ağrıları ve acıyan hassas boğazlar hakkında sık sık şikayetler duyulması.
  • Tüm bu bulimia hastalığı gösterge işaretlerine rağmen, hastalığı erkenden yakalamak zordur. Zevk için yeme (binge eating) ve bağırsakları temizleme döngüsü, genellikle gizli olarak yapılır ve bu davranışından utanan kişi tarafından normal kilo ile kolaylıkla saklanabilir.

Bulimia’yı önlemek için öneriler

  • Asla, kendinizi zevk için ağır biçimde yemek yemeye itecek derecede aç bırakmayın. Açlık, var olan en güçlü binge (zevk için yeme) tetikçisidir. Bilmeniz gereken gerçek şudur ki; bir kişi ne kadar uzun süre diyet yaparsa, o kadar şiddetli şekilde kalorilerini sınırlandırmış olur ve bunun sonucunda da binge-eating riskini bir o kadar arttırmış olur.
  • Güvenli diyet yemeklerinden daha fazla yağ ve kalori içermelerine rağmen tadı güzel yiyeceklerden kendinizi asla mahrum bırakmayın. Gerçekten istediğiniz yemekleri yemeyi reddederseniz kendinizi yoksun ve yemek için deli oluyor gibi hissedeceksiniz. Bu da zevk için yeme alışkanlığına karşı sizi dayanıksız, savunmasız kılar.
  • Belli bir ölçüde denge ve görüş açısını sağlayana kadar, baştan çıkarıcı şeylerden uzak durun. Eğer dondurma sizin için binging tetikçisi ise onu buzluğunuzda tutmayın. Lahmacun istediğinizde veya canınız bir dondurma çektiğinde, servisin garson tarafından yapıldığı, sizi oturtan bir restorana gidin ve ideal, dengeli bir yemeğin parçası olarak, tek bir porsiyon istediğiniz şeyden sipariş verin. Bunu yaparak iki şeyi başarmış olacaksınız; kendi kendinizi yoksun bırakmadığınızdan yoksun kalma ile yaratılan zevk alma dürtüsünü engellemiş olacaksınız ve normal bir yemeği nasıl sağlıklı bir yemek planı ile bütünleştireceğinizi öğreneceksiniz.
  • Zevk için yeme dürtünüzün çok güçlü olduğunu hissettiğiniz zaman, harekete geçmeyi yarım saat erteleyin. Mutlaka yarım saat bekleyebilirsiniz. Bu zaman sürecinde, hayatınızda neler olup bittiğini bir düşünün. Sizi geren şeyler neler? Size aslında korkunç gözüken binge davranışını durdurmak ve mutlu olmak için ihtiyacınız olan, şuanda hayatınızda eksik olan şey nedir? Durumunuzla başa çıkmak için Binge-Eating’e başvurmak yerine, yapabileceğiniz şeylerin listesini yapın. İyileşmeye kendinizi gerçekten adadıysanız, en azından bazı zamanlarda, binging yerine, listesini yaptığınız bu sağlıklı davranış biçimlerini hayatınıza uygulamayı seçebilirsiniz.
  • Hayatınızın sorumluluğunu alın. "Dilerim", "İstiyorum”, "Ümit ediyorum" "Yapamam" gibi kelimeler kullanmayı bırakın. Bunlar, kurbanların zayıf kelimeleridir. Zevk için yeme davranışını seçseniz bile, "ben seçtim" gibi ifadeler kullanın. Yapacağınız şey, kusmak olsa dahi, "ben yapacağım" kelimesini kullanın. Bu kelimeler, sorumluluk, güç ve kontrol gösteren kelimelerdir. Bugün zevk için yeme davranışını seçebiliyorsanız, yarın kusma davranışını seçmeyebilirsiniz de. Eğer şimdi kusacaksanız, gelecek hafta, gelecek ay veya gelecek yıl " hayır, ben kusmayacağım!" demeyi de seçebilirsiniz.

Bazı problemler size çözümsüz gibi görünebilir. Kendinizi çaresiz ve tükenmiş hissedebilirsiniz.
Ama unutmayın; güçlü olmak 'mış' gibi yaşamak değildir.
Güçlü olmak, seçimlerinizin farkında olduğunuz, hayatınızın sorumluluğunu elinize aldığımız sahici bir yaşam sürebilmektir.
Bir insan olduğunuzu ve her insan gibi sizin de zaman zaman desteğe ihtiyacınız olabileceğini lütfen unutmayın.
Bulimia ölüme kadar götürebilen ciddi bir hastalıktır. Eğer bu belirtileri siz de yaşıyorsanız mutlaka bir uzmandan destek alın.

Yayın tarihi: 29.11.2013
PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu yazar yazısına henüz yorum yapılmadı.