Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile
 

KIŞ SAATİNE NEDEN BİR TÜRLÜ ALIŞAMIYORUZ?

Kış saatine neden bir türlü alışamıyoruz?
PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Kış saatine geçilmeme kararından bu yana oldukça zaman geçti ancak toplum olarak hala duruma alışamadık. Sabahları gün ışığını görmek gibi bir beklentimiz var. Tüm bu beklentilerin nedeni ise “biyolojik saat!”

Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu ÖRMECİ kış saatine aşılamadığımız bu dönemlerde kendisine başvuran hastaların şikayetlerinde artış gözlediğinin bilgisini veriyor ve biyolojik saatin etkileri hakkında önemli bilgiler veriyor.

ÜLKELERİN ASIL SAATLERİ ASLINDA KIŞ SAATİDİR!

Biyolojik saat genel olarak gün ışığına bağlı olarak düzenlenir bu nedenle sabahları gün ışığını arıyor olmak çok normal. Ama aslında Ülkelerin asıl saatleri aslında kış saatidir. Yaz saati uygulaması yazın gün ışığından daha fazla yararlanmak için oluşturulmuş yapay bir saattir ama fizyolojimize de çok aykırı değildir. Çünkü 1 saat öne çekilmiş olsa da uyandığımız saatte gün doğmuş olacağı için çok etkilenmeyiz. Asıl problem yaz saati uygulaması kışın devam ettiğinde ortaya çıkar çünkü gün doğmadan çok önce günlük yaşama başlamak gerekir ki bu saatler aslında biyolojik olarak uykuda olmamız gereken çok önemli saatlerdir.

Sabaha karşı uykusunda birçok metabolik ve hormonal düzenleme biyolojik olarak yapılır ve REM uykusu denilen rüya uykusu aslında entelektüel fonksiyonlarımızı ve belleğimizi güçlendiren uykudur. Gün ışığından çok önce uyanıklığa geçmemiz durumunda uykunun bu en önemli aşaması maalesef uyunamaz ve uzun vadede ciddi problemler ortaya çıkmaya başlar. Kişiler daha sinirli ve agresif hale gelir, entelektüel kapasite azalır, yorgunluk artar ve hormonal düzen bozulmaya başlar bunun etkilerini kan şekeri ve tansiyonda sık ve büyük oynamalar, adet düzeni bozukluğu ve tiroid bozuklukları şeklinde görebiliriz.

VÜCUDU NASIL ADAPTE EDEBİLİRİZ?

Bu adaptasyonu sağlamak pek mümkün görünmemektedir. Çünkü önemli olan kaç saat uyuduğumuz değildir, bu uykuyu hangi gün diliminde yaşadığımızdır. Olması gereken uykuyu gece uyumaktır, gün ışığından sonra da uyanmak gerekir. Bunun nedeni uykumuzu düzenleyen melatonin hormonunun gün ışığına bağımlı olarak yapılmasıdır.

Örnek olarak gündüz uyuduğunuz 5 saat uyku ile gece uyuduğunuz 5 saat uyku aynı değildir, gündüz uykusu kişiyi net olarak dinlendiremez çünkü gün ışığı olduğu saatlerde (camları ne kadar kapasanız da doğanın bir ritmi vardır) melatonin düzeyi başka, gün ışığı olmadığı saatlerde başkadır. "Dışarıdan alınana melatoninin yararı olabilir mi?" sorusunun cevabı ise kısmen evettir ama hiçbir şekilde uzun vadede fizyolojik durumu tam olarak oluşturamaz ve sonuçta ritimle oynamak ritimi daha da bozar.

Saat farkı dolayısıyla vücutta yaşanan yorgunluk ve uyku bozukluğunu besinle ile takviye ederek direncini arttırabiliriz.

Besinlerle uyku eksiğimizi tamamlamamız mümkün değildir ancak yine de uyku kalitemizi bozacak yiyecek ve içeceklerden (mide ekşimesi veya gaz yapan yiyecekler, çay, kahve, enerji içecekleri gibi uyku kaçıran maddeler barındıran içeceklerden) uzak durmak yeni saat uygulamasında, en azından kısalmış olsa da gece uykumuzun kalan kısmının kalitesini sağlamak için önerilebilir.

VÜCUT KENDİNİ HANGİ SAATLER ARASINDA YENİLER?

Zinde kalkmak için saat uygulamasına göre akşam en geç kaç gibi yatılması gerekir.

Ortalama 8 saatlik bir uykuyu düşünecek olursak (ideal olarak gün ışıdıktan sonra uyanmak kaydı ile) ilk 4 saati tüm yaşamsal aktivitelerimizin minimuma indiği asıl bedensel dinlenmeyi sağlayan uykudur. İkinci 4 saat ise metabolik-hormonal olayların ve entelektüel fonksiyonların düzenlendiği kısmen daha aktif bir uyku dönemidir. Her iki yarım da kaliteli uyku için şarttır. Gün ışımadan önce kalktığımızda maalesef ikinci yarıyı kısmen uyuyamayız ve uyuduğumuz saatten bağımsız olarak olumsuz etkilerini uzun vadede görmeye başlarız. Özet olarak kaç saat uyursak uyuyalım gün ışımadan çok önce kalkarsak uyku kalitemiz yine de bozulacaktır.

KİŞİ SAAT DEĞİŞİKLİKLERİNE NE KADAR SÜREDE ADAPTE OLMAKTADIR?

Geçici durumlarda (jet lag gibi) normal sağlıklı bireyler en fazla 2-3 gün içinde adapte olurlar (bulundukları coğrafyanın gün ışığına adapte olurlar) ancak yaz saatinin tüm kış devam etmesi gibi bir durumda adaptasyon ancak tekrar yaz geldiğinde olabilir.

Yayın tarihi: 27.12.2016
PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
Bir yastıkta kocamakyeniCarpe DiemDolunay Kadıoğlu

Bir yastıkta kocamak

En ufak tartışmada yataktan giden kişilerden misiniz yoksa yaşanan tüm zorluklara, kavgalara rağmen yatakta kalıp beraber uyumaya çalışanlardan mı? Devamı >
Mavi yumurta diğer yumurtalardan daha mı faydalı?yeniAilenizin DiyetisyeniM. Turgay Köse

Mavi yumurta diğer yumurtalardan daha mı faydalı?

Mavi yumurta nedir? Mavi yumurtanın diğer yumurtalardan farkı nedir? Mavi yumurtanın faydaları nelerdir?Devamı >
Sivilceli cilde nasıl makyaj yapılır?yeniGüzellik SırlarıYasemin Fatih Amato

Sivilceli cilde nasıl makyaj yapılır?

Sivilceleri sıkmak ve kaşımak cilde kalıcı hasar verir. Sivilce oluşumunu önlemek için tüketilen besinleri de gözden geçirmek gerekir. Çikolata, dondurma, şekerleme gibi yiyicekler sivilce oluşumunu hızlandırır.Devamı >
Doğum kilolarını böyle verin!Sağlam Kafa Sağlam VücutAyfer Sağlam

Doğum kilolarını böyle verin!

Doğum sonrası kilolarından kurtulmak isteyen anneler, çocuğu ile spor yapmak isteyen anneler ‘Puset egzersizleri’ tam sizin için.Devamı >