Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile

ALERJİYLE MÜCADELEDE YAMA (PATCH) TESTİ

KIZARIKLIK, DÖKÜNTÜ, SULANMA, KAŞINTI ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR?

Alerjiyle mücadelede yama (patch) testi
4 PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız
 YAZARI TAKİP ET X
Özge Karakuş’ YENİ YAZILARI yayınlandıkça e-posta yoluyla haberdar olmak ister misiniz?

Uzman Dermatolog Dr.
 
 

Ciltte nelere sebep olduğunu yama (patch) testi ile öğrenmek mümkün. Peki, yama testi nasıl yapılır? İşte, uzmanından önemli bilgiler…

Yama testi; alerjik kontakt dermatit (temas egzaması) denilen egzamanın tanısında kullanılan bir deri testidir. Alerjik kontakt dermatit, alerjen madde ile önceden duyarlanmış kişilerde tekrarlayan temaslarda 48-96 saat içinde ortaya çıkan alerjik bir egzamadır. Yama testi bu hastalığa sebep olabilecek alerjenleri saptamak amacıyla uygulanan tanısal bir yaklaşımdır.

Yama testi nasıl yapılır?

Herhangi bir madde ile tekrarlayan temaslar sonucunda o bölgede kızarıklık, döküntü, sulanma, kaşıntı şikayeti olduğunu tarif eden hastalarda alerjik kontakt dermatit düşünülerek tanı amaçlı yama testi uygulanmalıdır. Testin yapılacağı zaman hastanın şikayetlerinin aktif olmadığı dönemler olmalıdır.

Vazelin içinde hazırlanmış veya hazır halde özel bantlara emdirilmiş olarak bulunan antijenlerin (temas dermatitine neden olabilecek kimyasal ürünlerin) doğrudan sırta yapıştırılması şeklinde uygulanır. Negatif kontrol olarak saf vazelin tercih edilir. Bantlar sırtın üst bölümüne uygulanır. Sırt derisi yağlı veya terliyse alkol ile silinerek temizlenir. Yapıştırılan test 48 saat sırtta kalacağından hastalara banyo yapmamaları, terlemeye ya da bantların ayrılmasına yol açabilecek fiziksel aktivitelerde bulunmamaları açıklanmalıdır. Verilen cevabı baskılayabileceğinden, testin bir hafta öncesinde, sırta uygulanan krem tarzı ilaçların kesilmiş olması, alerji hapı veya kortizon içeren ilaçların kullanılmaması gerekir. 48 saat sonra hekim tarafından bantların yerleri kalemle işaretlenerek en az 30 dakika sonra değerlendirme yapılmalıdır. Geç reaksiyon veren alerjenler sebebiyle test yeri 72 ve 96. saatlerde de tekrar hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Yama testinin değerlendirilmesi

  • Deride hiçbir reaksiyon ya da kızarıklık yoksa: Negatif
  • Hafif bir kızarıklık varsa: Kuşkulu reaksiyon
  • Kızarıklık, su toplamaları ve kabarıklık varsa: Alerjik kontakt dermatit olarak değerlendirilir.

Alerjenler nelerdir?

Yama testinde dünyada en sık alerjiye sebep olan alerjenler seçilerek standart seriler (Avrupa standart serisi, TRUE test) hazırlanmıştır. Standart yama testleri ile mesleki alerjenlerin yaklaşık olarak % 80’inin saptanabildiği belirtilmektedir. Bu nedenle diğer serilere de ihtiyaç duyulur. Test edilecek ek seri alerjenlerinin seçiminde hastanın hikayesi, mesleği, hobileri ve klinik tablo dikkate alınmalıdır. Standart seriden yeterli sonuç alınamazsa kozmetik serisi, gıda serisi, ilaç serisi, dental seri gibi daha spesifik yama testleri uygulanabilir.

Ülkemizde ve dünyada en sık yapılan yama testlerinden olan TRUE testte 2 panel şeklinde yer alan alerjenlerden bazıları; mücevher ve metal eşyalarda bulunan nikel sülfat, kozmetik ve endüstriyel ürünlerde bulunan kolofoni, endüstriyel preparat ve yerel formülasyonlarda koruyucu olarak bulunan paraben, saç boyalarında ve kozmetik ürünlerde bulunan parafenilendiamindir.

Araştırmalar incelendiğinde Türkiye’den bildirilen yama testi sonuçlarına göre en sık karşılaşılan alerjen nikel olarak bildirilmiştir.

Yama testinin uygulanmasının sakıncalı olduğu durumlar

Aktif döküntüleri, egzaması olan hastalara test yapılmamalıdır. Tedavisi verilerek atağının geçmesi beklenip ilaçlar kesildikten belli bir süre sonunda test uygulanmalıdır. Testin uygulanacağı bölgenin derisi normal yapıda olmalı, herhangi bir enfeksiyon belirtisi ya da yara olmamalıdır. Hastaların alerji veya egzama tedavisi devam ederken, yanıtı baskılayacağından dolayı test uygulanmamalıdır. Tedavi kesildikten bir hafta sonra test yapılabilir. Gebelere yama testi yapılmamaktadır. 6 yaşından büyük çocuklara test uygulanabilmektedir.

Alerji tedavisi

Tedavide temel nokta alerjik egzamaya neden olan ajan veya ajanların bulunup temasın önlenmesidir. Antihistaminik dediğimiz alerji ilaçları, kortizon içeren kremler tedavide kullanılabilir. Tedavi kişiye, döküntünün şiddetine ve yerine göre değişir. Alerjen ile tekrarlayan temaslarda hastaya daha şiddetli reaksiyon verebileceği anlatılmalıdır. Hangi maddelere alerjisinin olduğu, nelerden uzak durması gerektiği hastalara ayrıntılı bir şekilde açıklanmalıdır.

Örneğin; lateks katkı maddelerine duyarlı hastalarda lateks eldivenler yerine plastik ya da nitril eldivenlerin giyilmesi; kozmetik alerjilerinde ürünlerin içeriğine dikkat edilmesi, nikel alerjilerinde içinde nikel bulunmayan takı, düğme ya da fermuar kullanılması konusunda hastaların bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi gerekir. Birçok parfüm, deodorant ve losyonlarda hatta çikolata, dondurma gibi çok sayıda besinin içinde bulunan Peru balsamına alerjisi olanlar bu konuda bilgilendirilmeli, gerekirse diyetlerle kısıtlamalara gidilerek düzelme sağlanmalıdır.

Dermatoloji Uzmanı
Dr. Özge Karakuş

4 PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
Cinselliğin düşmanlarıCarpe DiemDolunay Kadıoğlu

Cinselliğin düşmanları

Yaşanan pek çok cinsel sorunun altında cinsel bilgi azlığı, yanlış inançlar ve kayıtlar ve iletişim sorunları yatmaktadır. Devamı >
Çocuğum okusun, büyük adam olsun!Eğitim YaşamıMürüvvet Adalı Uygun

Çocuğum okusun, büyük adam olsun!

Pek çok öğrenci okumaktan, okulların açılmasından sevinç değil, üzüntü duyar haldeler.Devamı >
Aldatma delilini mahkemeye sunmak artık suç değil!Adalet ve Sizİlker Türkgüler

Aldatma delilini mahkemeye sunmak artık suç değil!

Eşinizin sizi aldattığını düşünüyorsanız, hatta elinizde kanıtınız da varsa...Devamı >
20 dakikaPusulaSerap Duygulu

20 dakika

Kimse sizin 20 dakika ortadan kaybolmanızı dert etmez, dünya durmaz, işler aksamaz. Devamı >
Ambalajlı sütler hakkında gerçekler!Ailenizin DiyetisyeniM. Turgay Köse

Ambalajlı sütler hakkında gerçekler!

Uzmanından uzun ömürlü sütlerle ilgili merak edilenleri öğrendik.Devamı >
What dedin?Vira ViraElif Ebru Wibrew

What dedin?

Ne kadar meraklıyız dilimizi parçalamaya... El birliğiyle dilimizi pek bir güzel kanatıyoruz farkında mısınız?Devamı >
  
Sarımsak soymanın en basit yolu bu videoda!

Sarımsak soymanın en basit yolu bu videoda!

Sarımsakları bu yolla kolayca soyabilirsiniz.Devamı >
Çikolatadan kase yapmaya ne dersiniz?

Çikolatadan kase yapmaya ne dersiniz?

İhtiyacınız olan şeyler sadece balon ve erimiş çikolata!Devamı >
Aileniz için harika bir hatıra!

Aileniz için harika bir hatıra!

Ailenizin birleşmiş ellerinin bir kopyasını hatıra olarak saklamaya ne dersiniz?Devamı >