Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile
 

TÜRKİYE PSİKİYATRİ DERNEĞİ UYARIYOR

Türkiye Psikiyatri Derneği Uyarıyor
371 PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde başvurulan Neurofeedback zararlı mı?

Psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde başvurulan Neurofeedback yönteminin her hastaya uygulanamayacağı uyarısında bulunan Türkiye Psikiyatri Derneği, bu yöntemle yapılan çalışmaların bilimsel verilerden yoksun olduğuna dikkat çekiyor.

Neurofeedback Nedir?

1960’lı yılların sonu ile yetmişli yılların başında beyin dalgaları örüntülerini yeniden koşullandırma ve şekillendirme çabaları baş göstermiştir. Bu çalışmalar başlangıçta gevşeme sağlama amacıyla alfa dalgaları aktivitesi eğitimi ve kontrol edilemeyen epilepsi (sara) alanında kendini göstermiştir. İşte bu eğitim işlemine “EEG neurofeedback” adı verilmiştir.

Neurofeedback (NF) eğitimi kişinin beyin dalgalarını geri bildirim aracılığıyla şekillendirmeye çalışmasıdır. Bu işlem sırasında kişinin kafa derisi ve kulak memeleri üzerine elektrodlar konularak beyin aktiviteleri bir bilgisayara aktarılır ve görünür hale getirilir.

Bu yöntem, normal koşullarda beyin aktivitelerimizin bilincinde olmadığımız için onları değiştiremeyeceğimiz ancak onları bir bilgisayar üzerinde oluştuklarından saniyenin birkaç binde biri gibi kısa bir süre sonra görebilirsek onları etkileyebileceğimiz ve değiştirebileceğimiz varsayımı üzerine dayanır. Bu da bir tür koşullandırma yöntemi ile mümkündür. Amaç geribildirim sağlayarak daha sağlıklı beyin dalgaları oluşturmaktır.

Kimlere Uygulanıyor?

Bu yöntem ilaçla tedaviye alternatif olarak ortaya çıkmış olup günümüzde dikkat eksikliği aşırı hareketlilik, öğrenme bozuklukları, otizm, felç, kafa travmaları, kontrol edilemeyen sara, alkol ve madde bağımlılığı, depresyon, anksiyete, obsesif kompulsif bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, uyku bozukluğu, sporcularda, müzisyenlerde, dansçılarda performans artırmak amacıyla kullanılabileceği ileri sürülmektedir.

Ancak tüm bu alanlarda yapılan çalışmalar bilimsel açıdan güçlü kanıtlar ve verilerden yoksundur. Neredeyse 40-50 yıla yakın geçmişi olan bir tedavi yönteminin bilim dünyasının geniş bir kesimi tarafından kabul görmesini sağlayacak çalışmaların olmayışı düşündürücüdür.

Amerika’da Uygulama Nasıl İlerliyor?

Amerika İlaç ve Gıda İdaresi (FDA) neurofeedback uygulamaları için kurallar koymuştur ve kullanılacak makinelerle uygulayıcılar için ölçütler belirlemiştir. Neurofeedback uygulaması için FDA onayı sadece gevşeme vakalarında ve araştırma amaçlı olarak belirlenmiştir. Onay dışı kullanım araştırmalar için ve özel izne, koşullara tabidir.

Türkiye’nin Neurofeedback’e Bakış Açısı

Ülkemizde ise bu uygulama ile ilgili yasal bir düzenlememe bulunmamakta ve bu yöntemin denetimsiz kullanımı önemli bir halk sağlığı sorunu olarak görünmektedir.

Özellikle tedavisinde zorluk çekilen ya da kesin tedavi yöntemi bulunamayan tıbbi durumlarda birçok alternatif tedavi yöntemi araştırmacılar tarafından denenmektedir. Bir tedavi yönteminin bilimsel ve kabul edilebilir olması için bağımsız kişiler ya da kurumlar tarafından, çok sayıda katılımcı üzerinde etkinliği ve güvenirliliğinin kontrollü çalışmalarla gösterilmiş olması gerekir. Neurofeedback tedavi yöntemi bu ölçütlere göre değerlendirildiğinde bu şartları yerine getiren araştırmaların ve sonuçların olmadığı saptanmıştır.

Ülkemizde, Neurofeedback yönteminin, geniş bilimsel verilere dayanmadan ve her türlü hastalığın tedavisinde etkin bir yöntem olarak tanıtılarak denetimsiz bir şekilde uygulanması toplum ruh ve beyin sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Ülkemizde bazı özel sağlık kuruluşlarında psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde bu yöntemlerin ilk başvuran hastaya uygulandığı ya da ilk sıra tedavi seçeneği olarak sunulduğu görülmektedir. Ticari amaçlı böyle bir uygulamanın yapıldığını düşündüğümüz ilgili kurum ya da kişiler hakkında Türkiye Psikiyatri Derneği’nin yapmış olduğu yasal girişimler sonucunda bu kurumlara cezalar verilmiştir. Ancak hastaların ve hasta sahiplerinin kendileri için zaman kaybına ve maddi zarara neden olabilecek uygulamaları araştırmaları, daha kolay ve ucuza sağlayabilecekleri tedavi yöntemlerini denemeleri toplum sağlığı açısından önemlidir.

Prof. Dr. Bengi Semerci
Türkiye Psikiyatri Derneği
Medya ve Psikiyatri Bilimsel Çalışma Birimi

Dr. Mehmet Yumru
Türkiye Psikiyatri Derneği
Merkez Yönetim Kurulu Üyesi 

Yayın tarihi: 05.01.2011
371 PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI (9)

bennim oğlum onüç yaşında sekiz senedir tedavi olmakta iki aydır tanju sürmeli tedavietmekte çokgüzel sonuç almaktayız teşekkür ederi m.

30.04.2012 13:28:24 Türkan Özer

oglumun dikkat eksikligi hiperaktiflik davranış bozuklugu çok konuşma vardı ilaç kullanıyorduk tanju beye geldik ve nerofitbek tedavisinden sonra oglumşuanda çok iyi durumda iyi gelişmeler oldu ilaç kullanmıyoruz en güzel tarafıda bu oldu elimizden geldigi kadar tedaviye devam edecegiz tanju beye çok teşekkür ederim.

9 YORUMUN TÜMÜNÜ GÖSTER