Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile

SONBAHARA GİRERKEN MELANKOLİDEN NASIL UZAK DURURUZ?

MELANKOLİ BELİRTİLERİ NELERDİR? HANGİ DURUMLARDA YARDIM ALINMALI?

Sonbahara girerken melankoliden nasıl uzak dururuz?
PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Melankolide bir kayıp duygusunun yaşandığını belirten Uzman Psikolog Gülşah Yahşi, sonbahara girerken melankoliden uzak durmanın yollarını anlattı... 

MELANKOLİ NEDİR?

Melankoli, Yunanca ‘melan-kholia’ bileşik sözcüğünden gelir; mélas: kara, khloé ise safra demektir. Yunancada ‘kara safra’ anlamına gelen melakolinin adının koyu renk kusmuktan esinlenerek koyulduğu düşünülür. Sophokles’e göre kara safra, ‘Hydra’ yılanının zehrini tanımlar. Bu zehirden öldürücü olduğu için korkulur; ancak düşük dozları ilaç yapımında kullanıldığı için yararlıdır da. Bu zehrin varlığından ya da yokluğundan çok dozun yoğunluğunun önemi sanki şunu hatırlatır: ‘Ağır/şiddetli olan depresyonların intihara götürecek kadar tehlikeli olması ve hafif-orta şiddette depresyonların insan olma, olgunlaşma ve yaratıcılık için uygun zemin yaratabilme kapasitesinin varlığı.’

MELANKOLİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Modern kullanımda, melankoli artık majör depresyon ve distimi altında toplanan;

  • Bütün ya da neredeyse bütün etkinliklerden zevk almama,
  • İyi bir şey olduğunda geçici olarak bile olsa, kendini iyi hissetmeme,
  • Derin bir bunalım,
  • Umutsuzluk,
  • Somurtkanlık,
  • Sabahları daha kötü olma,
  • Sabah erken uyanma (her zamanki uyanma saatinden en az 2 saat önce gibi),
  • Hareketlerde yavaşlama,
  • Yeme isteğinde azalma,
  • Kilo kaybı,
  • Aşırı ve uygunsuz suçluluk duygusu gibi bir dizi semptomu ifade eder.

 melankoli 

Melankolide bir kayıp duygusu yaşanır. Ve bu kayıp duygusu yasta yaşanan kayıp duygusundan farklıdır. Her iki durumda da sevilen birinin, bir idealin ya da nesnenin kaybından söz edilir. Ancak melankolide yaştan farklı olarak bu kayıp duygusunun yol açmış olduğu “kendini önemsemede yaşanan bir bozukluk” söz konusudur. Yasta kişinin kendi benliğinin değersizleşmesi, önemsenmemesi, benlik duygusunun zayıflaması ile özgüvenin yitirilmesi olmaz. Yaşta gerçekten kaybedilen bir nesne vardır; fakat melankolide gerçek bir kayıp ya da gerçek bir kayıp olmasa dahi kişinin bir sevgi nesnesi kaybetmiş gibi davrandığı görülür. Melankolideki tablo yasa göre daha tahripkar ve yıkıcıdır.

Yine de bahsettiğimiz kayıp duygusuyla gelen melankoli bir tarafa, aslında kayıp duygusu doğduğumuzda başlar ve biz o andan itibaren yas çalışmasını devreye sokarız. Bir nesne karşımıza çıkıp, yas çalışması ile oluşturmaya çalıştığımız iç nesneye dışarıdan bir alternatif teşkil ettiğinde biz bunu, işlevini sürdürmekte olan iç nesneye yardımcı, bir ‘bonus’ olarak ruhsallığımıza ekleriz. Bu deneyim bize şunu öğretir: Yaşamın acımasızlığı ile karşı karşıya geldiğimizde dışarıdan bize sunulacak bir anestezik madde ıstırabımızı bir nebze azaltacaktır.

 melankoli 

Annesinden süt emdikten sonra uykuya dalan bir bebek için sütün ve memenin nasıl anestezik işlev gördüğüne herkes tanıktır. Kayıplar ve bulunan yeni nesneler hayat boyunca birbirini izleyecektir. Aslında, istikrarlı bir duygudurum ya da daha genel bir ifadeyle ‘ruhsal durum’ yerine, inişlerin ve çıkışların zaman zaman birbirine üstünlük sağladığı ‘metastabil’ bir durumda kalmak daha yerinde olabilir. Bizi orta yol konusunda zorlayan gündelik hayata ise yanıtımız şu olabilir: yaşadığımız kayıpların acısı ve aşkların mutlulukları arasında salınırken ancak çok ender anlarda istikrara teğet geçmekteyiz.

SONBAHAR BAŞLANGICI RUHSAL OLARAK ETKİLEYEBİLİR

Mevsimler arasındaki gün ışığında önemli değişiklikler olan bir ülkede yaşıyorsanız mevsimsel duygudurum değişikliklerini yaşama olasılığınız fazladır. Özellikle sonbahar başlangıcı sizi daha dramatik etkileyebilir ve kendinizi bu belirtileri yaşıyorken bulabilirsiniz.

 melankoli 

SONBAHARA GİRERKEN MELANKOLİDEN UZAK DURMA YOLLARI

  • Doğal ışıktan (güneşten) en iyi şekilde yararlanmanız, parlak sonbahar günlerinde açık havada olmanız size yardımcı olabilir.
  • Egzersiz yapmak 
  • iyi yemek, taze sebzeler tüketmek iyi gelebilir.
  • Aile ve arkadaşlarla, daha doğrusu yanında rahat hissettiğiniz kişilerle vakit geçirmek, ilişkilenmek sizi nispeten aydınlık tutabilir.

Ancak bu önerileri bilip de işe yaramadığını gördüğünüz de olmuştur. Bilmek, çözmeye yetmeyebilir. Acınıza dokunmadan verilen tavsiyeler içi boş, anlamsız kalabilir. Bu noktada psikoterapiler devreye girer.

MELANKOLİNİN YARATICILIK ÜZERİNE ETKİSİ

Hafif-orta şiddette olan depresyon ya da hafif melankoli, kişiye ilişki kurma biçimini, seçimlerini, yaşamını sorgulama fırsatı verebilir. Bazen dağılmayı toparlanmak için bir fırsata çevirebilirsiniz. Melankolinin yaratıcılık üzerinde de etkisi vardır. Antik çağ düşünürlerinden Aristoteles’in “Neden felsefede, siyasette, şiirde, sanatta bütün sıra dışı adamlar bariz melankoliktir?” sorusu da melankoli ile yaratıcılık arasındaki ilişkinin çoktan dikkati çekmiş olduğuna bir kanıttır.

 melankoli 

PSİKOLOG YARDIMI ALINMALI

Her ne kadar melankoli içerisinde kaygı, korku, çöküntü, keder gibi duygulanımları barındırsa da melankoliyi anlamak ancak kendi öznelliği içinde mümkün olacaktır. Tüm bu duyguları hissediyorsanız ve internette/kitaplarda gördüğünüz olumsuz duygulardan kurtulmak için sıralanmış tavsiyelere/önerilere çaresiz bakıyorsanız:

  1. Kimse sizin acınıza dokunmadan sizi anlayamaz ve yardımcı olamaz. Çaresiz bakışlarınızda haklısınız. 
  2. Hayatınızda diğer duygulara da yer verin, bir psikiyatrdan ya da klinik psikologtan yardım isteyin.

Uzman Psikolog
Gülşan YAHŞİ

PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
20 dakikayeniPusulaSerap Duygulu

20 dakika

Kimse sizin 20 dakika ortadan kaybolmanızı dert etmez, dünya durmaz, işler aksamaz. Devamı >
What dedin?yeniVira ViraElif Ebru Wibrew

What dedin?

Ne kadar meraklıyız dilimizi parçalamaya... El birliğiyle dilimizi pek bir güzel kanatıyoruz farkında mısınız?Devamı >
Dünyanın en seksi veterineri Evan AntinDuyduk Duymadık DemeyinSedef Batı

Dünyanın en seksi veterineri Evan Antin

O kaşlar, o gözler, o burun, o dişler, o gülüş kelimelerle anlatılmayacak güzellikte. Devamı >
Emekli olmaktan korkmayınArzu ile hayata dairArzu Hoşgör

Emekli olmaktan korkmayın

Özendirmek gibi olmasın ama ben çok sevdim "emekliyim" demesini de emeklilik hayatını da... Devamı >
Türkiye'de taşıyıcı annelik yasal mı?Adalet ve Sizİlker Türkgüler

Türkiye'de taşıyıcı annelik yasal mı?

Hukuka göre genetik bağı olmasa da anne doğuran kişidir.Devamı >
Orgazm olmadan hamile kalınır mı?Kara KutuEsra Çabuk Cömert

Orgazm olmadan hamile kalınır mı?

Hamile kalma ile cinsel ilişkiden alınan zevk arasında bir bağlantı var mı?Devamı >
  
Sarımsak soymanın en basit yolu bu videoda!

Sarımsak soymanın en basit yolu bu videoda!

Sarımsakları bu yolla kolayca soyabilirsiniz.Devamı >
Çikolatadan kase yapmaya ne dersiniz?

Çikolatadan kase yapmaya ne dersiniz?

İhtiyacınız olan şeyler sadece balon ve erimiş çikolata!Devamı >
Aileniz için harika bir hatıra!

Aileniz için harika bir hatıra!

Ailenizin birleşmiş ellerinin bir kopyasını hatıra olarak saklamaya ne dersiniz?Devamı >