Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile
 

DOPPLER ULTRASON NEDİR, NEDEN KULLANILIR?

Doppler ultrason nedir, neden kullanılır?
16 PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız
 YAZARI TAKİP ET X
Serkan Oral’ın YENİ YAZILARI yayınlandıkça e-posta yoluyla haberdar olmak ister misiniz?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr.
 
 

Renkli ultrason, bebekteki birçok rahatsızlığın tanısına yardımcı oluyor.

Doppler ultrason toplumda bilinen adıyla, renkli ultrason diye anılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu yöntem ile bebekte hangi problemlerin saptanabileceğini ve bebeğe herhangi bir zararı olup olmadığını, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Serkan Oral anlattı.

Doppler ultrasonografide bebeğe olan (uterus damarları ve göbek kordonundan) ve bebekteki kan akımlarının değerlendirilmesi ile bebekteki kan akım hızlarındaki azalma, yani plasental yetmezlik fark edilebilir. Hedef bebeği renkli olarak görüntülemek değildir. Kalbin sistol yani atım, diyastol yani, dolum anlarında ‘kan akım hızlarını’ değerlendirmektedir. Zaten ekranda görülen renkler, bilgisayar ortamında doğal olmayan biçimlerde oluşturulmuş renklerdir. Kan akımının proba yaklaşması ya da probtan uzaklaşması durumuna göre mavi ya da kırmızının farklı tonlarında gözükür.

Renklendirilmiş kan akımlarını tespit etmek daha kolaydır ve tespit edilen kan akımları dalga şekilleri halinde grafiksel olarak dökümante edildiklerinde kan akım hızındaki değişiklikler görüntülenebilir ve birtakım özel oranlama teknikleri ile subjektif olarak hesaplamalar ile akım hızındaki azalmalar belirlenebilir.

Riskli hamilelikler için önemli bir yöntem

Doppler ya da renkli doppler ultrasonografi özellikle gelişme geriliği başta olmak üzere yüksek riskli hamileliklerin takibinde oldukça işe yarar bir yöntemdir. Doppler daha çok yönlendirici bir test olarak geçer. Fakat kimi durumlarda misalen göbek kordon atardamarında ‘ters akım’ ortaya çıkması bebeğin ciddi risk altında olduğunun anlaşılmasını sağlar ve derhal doğumun gerçekleşmesi gerekir.

Ultrason cihazı ses dalgaları ile çalışma prensibine sahiptir. Doppler ultrason bu ses dalgalarının kan damarları içerisinde bulunan kan hücrelerine çarpıp geri yansırken frekans değiştirmesinden faydalanılarak çalışır. Renkli doppler incelemesi ise buna ilave olarak ekrana damarlardaki kanın akış yönünü ve hızını kırmızı-mavi renklerle gözükmesini sağlar. Ekrandaki ortaya çıkan görüntüler damarların üzerinde bu renkler belirir, ayrıca kalp atımına benzer sesler işitilir.

Ultrasonografinin bebeğe hiçbir hasarı dokunmaz. Radyasyon içerme gibi bir durum söz konusu değildir. Oldukça sık şekilde ultrasona girilse dahi, bebeğe bir zararı dokunmaz.

Ultrason ne sıklıkta yapılmalıdır?

Hamileliğin durumuna ve fark edilen risklere göre bu sıklık değişebilse de, genellikle en az olarak belirtilen zamanlarda yapılır. Gerektiği durumlarda, ilave olarak ultrasona girilebilir.

  • Hamileliğin ilk aylarında
  • 11-14 hafta arasında
  • 18-20 hafta civarında ayrıntılı ultrasonografi
  • 32 hafta dolaylarında
  • 38 hafta dolaylarında

Ultrason ile bebeğin cinsiyet ne zaman belli olur?

Cinsiyetin dış görünüş olarak 11. hafta dolaylarında farklılaşmaya başlaması, ultrasonda bebeğin cinsiyetinin görülebileceği anlamına gelmez. Genellikle 15 ila 20. haftalarda ultrason ile bebeğin cinsiyeti ayırt edilir. Ancak her zaman yanılma payı bulunmaktadır. Bunun dışında, bebeğin duruşu sebebiyle cinsiyetin ayırdını yapmak kolay olmayabilir.

Doppler incelemesinin çalışma prensibi hareketli cisimlerden yansıyan seslerin farklı olmasına dayanır. Burada hareketli olan kan damarları içerisindeki kandır. Kan içerisindeki hareket eden kırmızı hücrelere çarpan ses dalgaları geri yansır. Çeşitli damarlara doppler incelemesi yapılmaktadır.

Hamilelikte doppler değerlendirmesinde en yaygın kullanılan damarlar;

  • Göbek kordonundaki atar damar (Umblikal arter)
  • MCA (Middle Cerebral Artery, Orta serebral (beyin) atar damar)
  • Fetal aorta
  • Göbek kordonundaki toplardamar (Umblikal ven)
  • Duktus venozus
  • İntrahepatik (karaciğerdeki) venler

Doppler inceleme hamilelikte ne gibi durumlarda yapılabilir?

  • Anomaliler
  • IUGR (gelişme geriliği) şüphesi
  • PIH/ preeklampsi/ eklampsi (Tansiyon yüksekliği olan durumlar)
  • Fetusta anomali/ fetal hastalık şüphesi
  • Çoğul gebeliklerdeki bebeklerin eşit gelişmemesi
  • Fetusta kalp anomalileri/ kalp hastalığı
  • Aritmiler (kalpte ritm bozukluğu)
  • Annede kalp-damar hastalıkları
  • Daha önceki gebeliklerde gelişme geriliği, intrauterin fetal ölüm olması
  • Daha önceki gebeliklerde tansiyon yüksekliği, preeklampsi olması durumunda gerek görülür.

Doppler ultrasonun bebeğe ya da anne adayına herhangi bir zararı var mıdır?

Bu güne dek doppler ultrasonun herhangi bir zararı ya da bir bebeğe ters etkisi saptanmamıştır. Ancak teorik açıdan ısı artışı ortaya çıkarması gibi bazı sebeplerden dolayı yine de gerekli olmayan durumlarda ve fazla uzun süre maruz kalınmaması tavsiye edilir. 

Yayın tarihi: 07.07.2014
16 PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.