Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile
 

ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE TİKLERE DİKKAT!

Çocukluk döneminde tiklere dikkat!
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız
 YAZARI TAKİP ET X
Burcu Sancar Çapa’nın YENİ YAZILARI yayınlandıkça e-posta yoluyla haberdar olmak ister misiniz?

 
 

15.05.2019 - 11:07 | Son Güncelleme:

Çocuğunuz hasta olmadığı halde sık sık burnunu mu çekiyor? Ya da bu aralar çok sık gözlerini kırptığını mı fark ettiniz? Bu hareketler çocuğunuzda tik bozukluğu olduğu anlamına geliyor olabilir. Ancak bu hareketlerin tik olup olmadığına ve bu konuda neler yapmanız gerektiğine karar vermeden önce tik ne demek, ne şekilde görülür, sebepleri nelerdir iyice araştırmak gereklidir.

Tikler, belli kas ya da kas gruplarının istem dışı olarak sık sık, aynı ve ya benzer hareketleri hızlı bir şekilde tekrar etmesidir. Hareket bilinçli olarak değil, kendiliğinden istemsizce oluyor gibidir. Çocuklar, bu hareketleri yaparken isteseler de engel olamayacaklarını hissederler. Hatta bu hareketleri yapamamak çocuk için rahatsız edici oluyor bile olabilir. 

Tikler, genellikle okul çağındaki çocukları etkiler ve erkek çocuklarında daha sık görülür. En yoğun görüldüğü dönem 7-8 yaştan ergenlik dönemine kadar olan dönemdir. Aile geçmişinde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Obsesif Kompulsif Bozukluk olan çocuklarda tiksel davranışlar daha sık görüldüğü için genetik faktörlerin de oluşumlarında etkili olabileceği düşünülmektedir.

Tikleri dört kategoriye ayırabiliriz:

1. Basit motor tikler: Göz kırpma, omuz silkme gibi tikler bu kategoriye girerler.
2. Basit vokal tikler: Boğaz temizleme, kısık öksürük gibi sesli tiklerdir.
3. Karmaşık motor tikler: Diğer insanların hareketlerini taklit etme, zıplama, yürüme, eşyaları koklama gibi karmaşık yapıda tiklerdir. Daha nadir görülürler.
4. Karmaşık vokal tikler: Diğer insanların söylediklerini istem dışı tekrar etme, ortama uygun olmayan kelime ya da söz öbeklerini söyleme gibi tiklerdir.

Çocuklarda en sık rastlanan tikler şunlardır:

• Göz kırpıştırma, sık sık açıp kapama
• Boğaz temizleme
• Omuz silkme
• Başı sağa sola çevirme
• Sık sık yutkunma
• Kaşları aşağı yukarı oynatmak
• Burun çekme
• Yüzü buruşturma
• Kolları sallama

Tikler zaman içerisinde değişebilir. Örneğin göz kırpma tiki olan bir çocuk birkaç hafta sonra başını çok sık oynatmaya başlayabilir. Aynı zamanda tikler bir anda ortaya çıktığı gibi birden kaybolup, birkaç hafta hiç görülmeyebilir.

Çocukluk dönemi tikleri genellikle okulda, evde stresli bir dönem yaşandığında görülür. Bu tikler, çocuğun iç dünyasının huzurlu olmadığının, psikolojik çatışma, gerginlik yaşadığının belirtileridirler. Çocuklar öfke, saldırganlık, üzüntü ve hayal kırıklıklarını dışa vuramadıklarında tiksel davranışlar geliştirebilirler.

TİKLERİ KONUSUNDA UYARMAYIN

Her ne kadar çocuklar tikleri üzerinde kontrollerinin olmadığını hissetseler de, bazen çok kısa bir süre onu bastırabilirler. Bu durum ebeveynlere çocuklarının isteseler tiklerini durdurabileceklerini, ama bunun için yeterince çabalamadıklarını düşündürür. Ancak maalesef tikleri konusunda uyarılmak, kaygı ve stres yaratarak tiklerin daha da artmasına sebep olabilir. Bu sebeple çocukların tiklerine daha az ilgi göstermek daha yararlı bir yaklaşımdır. Tikler çocuğun rahat hissettiği, ilginç bir aktiviteye kendini kaptırdığı zamanlarda daha az görülür. O sebeple tikleri konusunda uyarmak yerine çocuğun ilgisini başka yöne çekmek çok daha doğru bir yaklaşımdır.

Genellikle çocuğun kaygıları azaldığı, kendini daha huzurlu hissettiği zaman tikleri de kaybolur. Ancak bazı tikler, gerginliğin azalmasıyla ortadan kalkmazlar. Bunlar devamlılığı olan kronik tiklerdir ve tedavi edilmeleri gerekir.

Tiklerin tedavisi için, öncelikle gerginlik ve strese sebep olan etmenlerin ortadan kaldırılması önerilir. Gerekli durumlarda çocuğun tikleri hakkında öğretmenleri de bilgilendirilmeli ve onlarla da işbirliği yapılmalıdır. Eğer çocuk tikleri hakkında farkındalığa sahip ve bu yüzden daha fazla stres yaşıyorsa, çeşitli stres azaltıcı rahatlama teknikleri de çocuğa öğretilebilir. Daha ileri boyutta tiklerde davranış değiştirme temelli çeşitli terapi yöntemlerinin uygulanması ve hatta ilaç kullanımı gerekli olabilmektedir. Eğer:

• Çocuğunuzun tikleri giderek sıklaşıyor ve artıyorsa,
• Çocuğunuz tikleri konusunda rahatsız ve kaygılı ise,
• Çocuğunuzun sosyal, duygusal olarak problem yaşamasına sebep oluyorsa,
• Çocuğunuz içine kapanmaya başladıysa,
• Günlük hayatını, okula uyumunu engelliyorsa,
• Arkadaşları tarafından dalga geçilmesine sebep oluyorsa,
• Öfke patlaması, depresyon gibi duygu durumları söz konusu ise mutlaka bir uzmana başvurun.

Yayın tarihi: 15.05.2019
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.