Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile

TRAVMA YAŞAYAN ÇOCUĞUNUZA NASIL YAKLAŞMALISINIZ?

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE ÇOCUK OLAYI ANLATAMAZ AMA...

Travma yaşayan çocuğunuza nasıl yaklaşmalısınız?
PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız
 YAZARI TAKİP ET X
Pınar Kobaş’ YENİ YAZILARI yayınlandıkça e-posta yoluyla haberdar olmak ister misiniz?

Psikolojik Danışman ve DEHB Uzmanı
 
 

Çocuklarda travma belirtileri nelerdir? Çocukluk travmaları nasıl atlatılır? İşte travma tedavisi ve daha fazlası hakkında uzman görüşü…

Her çocuğun yaşadığı ortamda kendini güvende ve emniyette hissetmesi önemlidir. İhmal edilme, fiziksel/cinsel/duygusal istismar, anne babanın boşanması, ailede ani ölüm, aile içinde şiddet, ağır hastalıklar, terör olayları, savaş, zorbalık, doğal afetler gibi çocuğa kendini güvende hissettirmeyecek her olay çocuğu travmatize edebilir. Travmatize olan çocuk dünyanın güvenilir bir yer olmadığını düşünmeye başlar; yoğun korku, çaresizlik, kontrol kaybı ve yok olma tehdidi hisseder. Çocuğun yaşadığı olayın travmatik olup olmadığını olayın kendisi değil, çocuğun olaya karşı verdiği duygusal tepki belirler.

Yaş gruplarına göre çocukların travmaya verdiği tepkiler

Bazı çocuklar travmaya hemen tepki verdikleri gibi bazıları da bir süre sonra tepki verir. Her yaş grubunun verdiği tepki farklılık gösterebilir. Bununla birlikte ortak bir tepki vardır ki o da güven kaybı ve olayın yeniden tekrarlanması korkusudur. Bazı çocuklar yaşıtlarına göre daha hassas olabilir. Daha önce travma yaşamış ya da zaten bir psikolojik destek alan çocuklar travmadan daha çok etkilenir. 

Beş yaş ve altındaki çocukların travma sonrasında verdikleri tepkiler:

  • Korkulu yüz ifadesi
  • Anneye ya da bakıcıyı yapışma
  • Ağlama ya da çığlık atma
  • Hıçkırarak ağlama ya da titreme
  • Amaçsızca hareket etme
  • Kımıldayamama
  • Daha erken yaş dönemindeki davranışları gösterme; parmak emme, altını ıslatma, karanlıktan korkma vb.


6 - 11 yaş arası çocukların verdiği tepkiler:

  • Kendini soyutlama
  • İçine kapanma
  • Kabus görme ya da uyku sorunu yaşama
  • Huzursuzluk, gerginlik ya da yıkıcı davranışlar
  • Öfke patlamaları
  • Kavga başlatma
  • Odaklanamama
  • Okula gitmek istememe
  • Tıbbi olarak açıklanamayan bedensel ağrılar
  • Anlamsız korkular oluşması
  • Kendini suçlu hissetme
  • Hissizleşme
  • Akademik başarıda düşüş

12-17 yaş arası çocukların verdiği tepkiler

  • Olayın düşünce, şekiller ve anımsamalar ile tekrarlayıcı, acı veren şekilde hatırlanması
  • Olayı hatırlatan şeyleri görmezden gelmek
  • Alkol ve maddeyi kötüye kullanma
  • Yıkıcı, kaba, zarar verme gibi davranışlar sergileme
  • Fiziksel şikayetler
  • Kabuslar ya da diğer uyku sorunları
  • Kendini soyutlama
  • Kafa karışıklığı
  • İntihar düşünceleri
  • Suçluluk duygusu ve intikam alma isteği

Travma sürecinde ailelere öneriler

  • Olayla ilgili kendi duygularınızın farkına varın.
  • Çocuğunuza onu sevdiğinizi, bu olayın onun suçu olmadığını, üzülmesinin doğal olduğunu söyleyin.
  • Üzülmesine, ağlamasına izin verin.
  • Duygularını ifade etmesi için teşvik edin.
  • Ondan cesur ve güçlü olmasını beklemeyin.
  • Çocuğunuz kendini hazır hissetmeden olayla ilgili konuşmasına zorlamayın.
  • Çocuğunuz güçlü duygular gösterdiğinde, altına ıslattığında, parmağını emdiğinde ona kızmayın.
  • Eğer uyumakta zorlanıyorsa odasının ışığının yanmasına ya da kısa bir süreliğine sizinle yatmasına izin verin.
  • Günlük rutinlerinize devam edin. Eğer edemiyorsanız birlikte yeni rutinler geliştirin.
  • Mümkünse kontrolün onlarda olduğunu hissettirmek adına yemeğini ya da kıyafetini kendinin seçmesine izin verin.
  • Eğer bir ay içeresinde güvenli bir ortamda olmasına rağmen günlük rutinlerini devam ettiremiyor ve yeni belirtiler ortaya çıkıyorsa mutlaka bir uzmana götürün.

Travma tedavisi

Erken çocukluk döneminde çocuk olayı anlatamaz ama olay hafızasında kodlanır. Çocukların oyunları aileye ve uzmanlara çocuğun yaşadığı olayla ilgili bilgi verir. Travmatize olmuş çocuk oynadığı oyunlarda olayı birebir canlandırır. Travmatize olmuş çocuğun oyunları yaşıtlarının oyunlarından farklıdır, daha sert ve monotondur. Bu yüzden oyun terapisi travmanın tedavisinden etkili bir yöntemdir. Bunun yanı sıra sanat terapisi, EMDR ve terapi sürecini desteklemek için homeopatiden de destek alınabilir.

Uzman Psikolojik Danışman ve DEHB Uzmanı
Pınar Kobaş 

PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
Şans ve fırsat kapıdayeniAstroskopNiobe Aslı Temel

Şans ve fırsat kapıda

Yılın en güzel, en pozitif etkileri bu hafta başlıyor.Devamı >
Vücudunuz sonbahara hazır mı?yeniGüzellik SırlarıYasemin Fatih Amato

Vücudunuz sonbahara hazır mı?

Yapacağımız bakımlar, yaz mevsiminin yol açtığı hasarları onarırken, cildimizi de önümüzdeki günlerde hırpalayacak zamana adapte edecektir.Devamı >
UHT süt melek mi şeytan mı?İyi Beslen İyi YaşaDeniz Berksoy

UHT süt melek mi şeytan mı?

UHT yöntemi, sütün içindeki bozulmaya neden olan maddeleri kontrol altına alır.Devamı >
Diş teli hakkında bilinen 10 yanlışAğız ve Diş SağlığıMerih Keçe

Diş teli hakkında bilinen 10 yanlış

Diş teli konuşma bozukluğuna yol açar mı? Dişlerde leke ve çürüğe neden olur mu?Devamı >
Sekste başarısız olma korkusuAşk, Mahremiyet ve CinsellikA. Cem Keçe

Sekste başarısız olma korkusu

Cinsel davranışların hepsi öğrenilmişdir yani her zaman daha iyisi olabilirDevamı >
62'den tavşan yapmanın modası çoktan geçmişDuyduk Duymadık DemeyinSedef Batı

62'den tavşan yapmanın modası çoktan geçmiş

Çocukların resim yapmasını kolaylaştıracak hayvan çizimlerini harflerden yararlanarak siz de çocuğunuzla birlikte kolaylıkla yapabilirsiniz.Devamı >
Duydunuz zilin sesini!Ev KokusuÖzlen Çopuroğlu

Duydunuz zilin sesini!

Okulun ders zili sadece çocuklara değil, onların duygularını, hislerini en derinden hisseden ve dinlemeye çalışan ebeveynlere de çaldı. Devamı >
  
Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Ağız yeterince büyüdükten sonra süt dişleri belirir, ardından kalıcı dişler çıkar.Devamı >
Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuğun yaşına uygun ve renkli bir diş fırçası onu fırçalamaya teşvik edecektir.Devamı >
Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı olan yöntemler nelerdir?Devamı >
Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocukların sağlıklı dişlere sahip olması için bu 4 adımı mutlaka uygulayın.Devamı >
0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

Yerini kalıcı dişlere bakacak süt dişlerinin bakımı çok önemlidir.Devamı >