Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile

ÇOCUKLARDA YENİ KARDEŞE ALIŞMA SÜRECİ

ÇOCUKLARA KARDEŞLERİYLE İLGİLİ KÜÇÜK SORUMLULUKLAR VERİLMELİDİR.

Çocuklarda yeni kardeşe alışma süreci
PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Kardeş kıskançlığınının psikologlara en çok danışılan konu olduğunu belirten Uzman Psikolog Yeşim Erdoğdu, yeni kardeşe alışma sürecinde anne babalara önemli tavsiyelerde bulundu...

Günümüzde ailelerin destek almak için psikologlara en çok başvurduğu konulardan biri "Kardeş Kıskançlığı" olmaktadır. Aileye yeni bir bireyin katılması tüm aile bireylerinin yaşantısını ayrı ayrı etkileyen bir durumdur. 

Bu yeni durumdan genellikle en çok etkilenenler yeni bir kardeşin geldiğini öğrenen çocuklar olmaktadır. Kardeş kıskançlığı özellikle 2-8 yaş arası çocuklarda kendini göstermektedir. Burada bahsedilen kıskançlık duygusunu oluşturan etmenler; hem anne babayı başka biriyle paylaşmakta yaşanan güçlük, hem de bu yaşlarda benmerkezciliğe sahip çocuğun üzerindeki ilginin azalacağına dair duyduğu tehdittir. Bu nedenle aileye kardeşin katılacağı açıklandıktan, kardeş doğduktan sonraki ilk zamanlara kadar süren alışma sürecinde anne ve babanın çocuklarına karşı olumlu tutumları oldukça önemlidir.

çocuk

Aileye yeni bir üye katıldığında çocukların psikolojisinin olumsuz etkilenmemesi adına ebeveynlerin yaptıkları bazı davranışlar, altında taşıdığı olumlu niyet kadar olumlu sonuçlar vermeyebilir. Aşağıda ilk olarak kaçınılması gereken anne baba tutumlarına değinilecek, daha sonra bu süreçte çocukların psikolojisini olumlu etkileyen tutumlar belirtilecektir.

HATALI YAKLAŞIMLAR

1) “SEN BÜYÜKSÜN. KARDEŞİN KÜÇÜK OLDUĞU İÇİN ONUNLA DAHA ÇOK İLGİLENİYORUM.”

Bu ifadeyi kullanırken göz ardı edilmemesi gereken; çocukların hepsinin çocuk olduğudur. Yaşça diğerine göre büyük olduğu gerekçesiyle hiçbir çocuğun ilgiye daha az ihtiyaç duyduğu düşünülmemelidir. Aileye kardeş katıldıktan sonra onlardan büyük insan davranışı beklemek ve yeterli ilgiyi göstermemek onları gerileme davranışlarına; yani bebeksi davranışlara yönlendirir. Çünkü kardeşi bebek yani küçük olduğu için onunla daha çok ilgilenildiğini düşünen çocuk, kardeşi gibi bebeksi davranırsa ilgiyi geri kazanabileceğini düşünür. Bununla birlikte parmak emme, altını ıslatma, dışkı kaçırma, konuşmada gerilik gibi belirtiler görülebilir.

2) “KARDEŞ DOĞDUKTAN HEMEN SONRA ÇOCUĞUN KREŞE/OKULA BAŞLATILMASI VEYA BAŞKA EVE GÖNDERİLMESİ”:

Yaşça büyük çocuğun kreşe veya okula yeni başladığı dönemin, aileye yeni bir kardeşin katılması dönemine denk gelmesiyle birlikte çocuklar yeni kardeş yüzünden evden gönderildiklerini, artık istenmediklerini ve dışlandıklarını hissederler. Bunun önüne geçmek için, kardeşine alışana kadar çocuğun kreşe/okula yeni başlama süreci bir kaç ay ertelenmelidir. Yine kardeş doğduktan sonraki ilk gün ve haftalarda, bazen ebeveynler bebeğin bakımını daha iyi gerçekleştirebilmek için yaşça büyük çocukları anneanne ve babaannenin evine göndermektedirler. Bu da çocuğun kendisinde istenmediği düşüncelerine yol açan ve psikolojisini olumsuz etkileyen bir durumdur.

 çocuk 

3) “O SÜREKLİ AĞLIYOR, ALTINA YAPIYOR, BAK SEN NE KADAR AKILLISIN!”

Bazen anneler ve babalar aileye yeni bir birey katıldığında yaşça büyük çocuklarının ihtiyaç duyduğu ilgiyi yanlış ve abartılı şekillerde gösterebilmektedirler. Kıskançlık duygularını engellemek için, yaşça büyük çocuklarının özelliklerini aşırı övüp, aynı zamanda bebekle ilgili olumsuz ifadelerde bulunmak; kardeş kıskançlığını önlemede geçerli bir yöntem olmamaktadır. Kendisinin daha üstün özellikleri olduğu söylenmesine rağmen bebekle daha çok ilgilenildiğini gören çocuk; haksızlığa uğradığını ve kandırıldığını düşünerek anne ve babasına karşı; kardeşine karşı düşmanlık duygularına sahip olabilir. Kardeşini; anne ve babayı üzen ve sürekli "sorun" yaratan bir varlık olarak görür. Bunların sonucu olarak hem kardeşe hem de ebeveynlere öfkeli, saldırgan veya küskün davranışlarda bulunabilir.

4) SINIRLARI ORTADAN KALDIRMAK, HER İSTEDİĞİNİ YAPMAK:

Büyük çocukların kardeşlerini kıskanmalarının önüne geçmek için anne babanın çocuğa aşırı hoşgörü göstermesi duruma olumsuz etkileyecektir. Örneğin kardeşe ayrılan ilgiyi telafi etmek için olumsuz davranışlarını görmezden gelmek veya pekiştirmek, önceden tek başına yatan çocuğun anne babayla uyumasına izin vermek, her istediğini almak, her istediğini yapmak çocuğun psikolojik gelişimini olumsuz etkileyen tutumlardır. Eskiden geçerli kurallar devam ettirilmelidir. Aynı zamanda, bebeğin dünyaya geleceği açıklanırken; "Senin için kardeş yapıyoruz, sen oyna diye sana kardeş yapıyoruz." gibi ifadelerden de kaçınılmalıdır. Çocuk aileye yeni bir üye katılması kararının anne ve babaya ait bir karar olduğunu ve kardeşinin de ayrı bir birey olarak ailede değerli olduğunu bilmelidir.

 çocuk 

5) “KARDEŞİNİ AĞLATMASANA!”, “ÇEKİL KARDEŞİNİN BAŞINDAN”, “RAHAT BIRAK KARDEŞİNİ”

Kardeşiyle oynamak istediğinde veya ona dokunduğunda, yaklaştığında anne-babasından bu cümleleri duyan çocuğun aklından şu düşünceler geçer: "Annem-babam kardeşim yüzünden bana kızıyor, demek ki o iyi biri değil." Bu kardeş kıskançlığını arttıran ve tetikleyen bir tutumdur. Bununla birlikte çocuklar bazen kardeşine duyduğu kıskançlıkla bilinçli veya bilinçdışı olarak, kardeşlerine saldırgan ve zarar verici davranışlarda bulunabilmektedirler. Bu noktada çocuğa; bebeğe zarar vermesine izin verilmeyeceği net bir şekilde anlatılmalıdır. Ancak yine yargılayıcı, suçlayıcı, tehdit edici bir yaklaşımdan kaçınılmalıdır.

YAPILMASI GEREKENLER NELERDİR?

  1. Çocuklara kardeşleriyle ilgili küçük sorumluluklar verilmelidir. Bu abla-abi, kardeş ilişkisini güçlendirir, bu ilişkide önemli bir yeri olduğunu keşfetmesini sağlar. Aynı zamanda bebeğin kendi işlerini yapabilecek kapasitede olmadığını gördüğünde ona merhamet duyguları geliştirmesine katkıda bulunur.
  2. Çocukları kandırmaya çalışmak belki de ebeveynlerin kendilerini kandırmasıyla sonuçlanmaktadır. Bir yetişkinin soyut düşünme becerilerine sahip olmasa bile çocuklar; yaşadıklarını ve çevrelerinden gördükleri davranışları, hisleri anlayabilme ve gerçeği analiz edebilme yetisine sahiptirler. Çocuklara karşı samimi olmak; gerçekleri ve gerçek hisleri onlara yansıtmak gerekir. Yaşananlar çocuklara açıklanırken, onların duygularını ve hassas psikolojik gelişimlerini olumsuz etkilemeyecek, uygun bir şekilde Örn: oyunlaştırarak(ama kandırmayarak), sembolize edilerek, anlayışlı ve yumuşak bir tutumda anlatılmalıdır.
  3. Davranışlarda ve gösterilen ilgide “denge”yi sağlamak önem taşıyan bir unsurdur. Yaşça büyük çocuğun kardeşini kıskanmasını önlemek için üstün yanlarına vurgu yapılıp, kardeşin olumsuz yanları gösterildiğinde sağlanması gereken dengenin ötesine geçilmiş olur. Aynı şekilde, kendisi büyük olduğu için veya kardeşi bebek olduğu için kardeşe daha fazla ilgi gösterildiğinin altının çizilmesi de ilgiye erişmek için yaşça büyük çocuğun davranışlarını geriletebilir. 

 çocuk 

HER İKİSİNİN DE İLGİ GÖRMEYİ HAK ETTİKLERİ,

  • Kardeşinin temel ihtiyaçlarını karşılamak için ayrılan sürenin daha çok olmasının ona daha çok sevgi duyulduğu anlamına gelmediği,
  • Kendisi de bebekken aynı şekilde emzirildiği, altının değiştirildiği ve kardeşinin de bir gün kendisi bunları yapana kadar ona yardımcı olunduğu, isterse kendisinin de kardeşine yardımcı olabileceği,
  • İkisinin de ihtiyaç duyduklarında hep yanlarında olunacağı, ikisinin de birbirinden farkı olmadan çok sevildiği ve çok değerli oldukları sözlerle-davranışlarla hissettirilmelidir.

Aileye yeni bir üyenin katılmasının heyecanını yaşayan tüm ailelere; hayatlarındaki bu yeni, güzel, bir o kadar da sabır gerektiren dönemde kolaylıklar ve mutluluklar...

Uzman Psikolog Yeşim Erdoğdu

doktorsitesi.com 'a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
UHT süt melek mi şeytan mı?İyi Beslen İyi YaşaDeniz Berksoy

UHT süt melek mi şeytan mı?

UHT yöntemi, sütün içindeki bozulmaya neden olan maddeleri kontrol altına alır.Devamı >
Diş teli hakkında bilinen 10 yanlışAğız ve Diş SağlığıMerih Keçe

Diş teli hakkında bilinen 10 yanlış

Diş teli konuşma bozukluğuna yol açar mı? Dişlerde leke ve çürüğe neden olur mu?Devamı >
Sekste başarısız olma korkusuAşk, Mahremiyet ve CinsellikA. Cem Keçe

Sekste başarısız olma korkusu

Cinsel davranışların hepsi öğrenilmişdir yani her zaman daha iyisi olabilirDevamı >
62'den tavşan yapmanın modası çoktan geçmişDuyduk Duymadık DemeyinSedef Batı

62'den tavşan yapmanın modası çoktan geçmiş

Çocukların resim yapmasını kolaylaştıracak hayvan çizimlerini harflerden yararlanarak siz de çocuğunuzla birlikte kolaylıkla yapabilirsiniz.Devamı >
Duydunuz zilin sesini!Ev KokusuÖzlen Çopuroğlu

Duydunuz zilin sesini!

Okulun ders zili sadece çocuklara değil, onların duygularını, hislerini en derinden hisseden ve dinlemeye çalışan ebeveynlere de çaldı. Devamı >
Neden gülümsemeliyiz?PusulaSerap Duygulu

Neden gülümsemeliyiz?

Gülümsemek bağışıklık sisteminizi güçlendirir ve gülümsemeyenlere göre ortalama 7 yıl daha fazla ömrünüzü uzatabilirsiniz.Devamı >
Sevinçle keder, doğumla ölüm kardeştir gülüm...GülinceGülin Kayalı

Sevinçle keder, doğumla ölüm kardeştir gülüm...

Bayramı, bayram gibi kutladık. Şekersiz, baklavasız. Gerçek bayram sevinçleriyle…Devamı >
  
Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Ağız yeterince büyüdükten sonra süt dişleri belirir, ardından kalıcı dişler çıkar.Devamı >
Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuğun yaşına uygun ve renkli bir diş fırçası onu fırçalamaya teşvik edecektir.Devamı >
Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı olan yöntemler nelerdir?Devamı >
Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocukların sağlıklı dişlere sahip olması için bu 4 adımı mutlaka uygulayın.Devamı >
0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

Yerini kalıcı dişlere bakacak süt dişlerinin bakımı çok önemlidir.Devamı >