Hurriyet.com.tr Hürriyet Aile

AİLEYE BAĞIMLI ÇOCUKLAR

ONLAR PEK ÇOK ŞEYİ KENDİ BAŞLARINA YAPABİLME KAPASİTESİNE SAHİP...

Aileye bağımlı çocuklar
PAYLAŞIM
  • PAYLAŞ
  • PAYLAŞ
    Adınız *
    Alıcı E-Posta Adresi *
    Mesajınız

Psikiyatri Uzmanı Dr. Bülent Çelikel, çocukların aileye olan bağımlılıkları hakkında önemli bilgilendirmelerde ve uyarılarda bulundu.

Bebekler doğduklarında, sahip oldukları sinir hücrelerinin sayısı bellidir. Bu hücreler arasında kurulacak bağlantı sayısı, zihinsel kapasiteyi belirler. Sinir hücreleri arasında ne kadar bağlantı kurulabileceği, yani zihinsel kapasitelerinin ne kadar geliştirilebileceği ise aldığı çevresel uyarılara ve eğitime bağlıdır.

Çocuklarımız, çok küçük yaşlardan itibaren pek çok şeyi kendi başlarına yapabilme kapasitesine sahiptir. Bu kapasitenin zamanında kullanılıp kullanılmaması, çocuğun nasıl bir yetişkin olacağını belirler. Bebekler ilk yıllarında, annenin koruması, bakımı, fiziksel ve psikolojik desteği olmadan yaşayamazlar. Her gereksinimi annesi tarafından karşılanan bebekler yalnız ve korumasız olmadığını hisseder ve anneye ömür boyu sürecek bir güven ilişkisiyle bağlanır. Ancak öz güveni gelişmiş, ayakları yere sağlam basan bireyler yetiştirmek istiyorsak, çocuklarımızı, kendilerine yaşam boyu yardımcı olacak becerilerle donatmak zorundayız. Bu amaca yönelik olarak, çocuklar zaman içinde büyüyüp güçlendikçe, öz bakım becerilerinden başlayarak yaşlarına uygun sorumluluklarını yerine getirebilecek şekilde eğitilmelidir. Başarabileceği ev işlerini annesiyle beraber yapması, dağıttığı odasını-oyuncaklarını toplayabilmesi, tuvalet temizliğini kendi yapabilmesi için yüreklendirilmelidir.

Çocuklarına yardım etmek uğruna onların yapması gereken işlere müdahale eden anneler, aslında çocuklarının o becerileri öğrenme fırsatını ellerinden almış oluyorlar.

Anne- babalarla konuşurken onlara sorduğum sorulardan biri, “çocuğunuz neleri yapabilir, neleri yapamaz” oluyor.

Hemen tüm anneler, “Çocuğum her şeyi yapar” diyorlar.

Sonra biraz daha özelleştiririz:

” Mesela yemeğini kendi yer mi?”

Cevap; “Canı isterse yiyebilir tabi…”

“Yani kendi mi yer, siz mi yedirirsiniz?”

Anne utana sıkıla, “Sabahları okula geç kalmasın diye, akşamları dersi yetişsin diye lokma lokma ağzına yediririm, ama bazen de kendi yer…”

“Kendi giyinir mi?”

Cevap aynı… “İsterse giyinebilir.”

Çocuk 3-4 yaşına geldiğinde, öz bakımıyla ilgili bu becerileri kazanmış olmalıdır. Eğer anne “yardım etmekte” ısrar ederse; “Sen yiyemezsin, ben yedireyim, sen giyemezsin, ben giydireyim, atlama düşersin, koşma terlersin…” yaklaşımıyla çocuğun canını sıkmasına gerek kalmadan her ihtiyacı karşılanır, her istediği yerine getirilirse, anneye bağımlı hale gelir, aslında yapabileceği işleri de yapmaya cesaret edemez. Bu şekilde beceriksizliğe mahkum edilen çocuklar karşılaştıkları sorunları kendi başlarına çözemez, başkasının yardımı olmadan kendi başına karar veremez, sorumluluk almak istemez, alsalar bile kolay kolay yerine getiremezler. Bu nedenle öz güvenleri gelişemez. Arkadaş edinmede ya da oyun kurmada güçlük yaşarlar.

Okul fobisi yaşayan çocuklar da, sıklıkla böyle aşırı koruyucu-kollayıcı ailelerin yetiştirdiği çocuklar arasından çıkar. Bu çocuklar evde aileleriyle birlikteyken hareketli, konuşkan, hatta söz dinlemez-kural tanımazken okulda kurallara genellikle uyar, söz dinler. Sessiz, bazen yalnız ve arkadaşsızdırlar. Hakkını savunamaz, arkadaşlarına “hayır” diyemezler. Bazen zorbaca davranışlarla karşılaşırlar. Bütün bu nedenlerden dolayı, her yaşta okula uyum sıkıntıları yaşayabilirler.

Anneye bağımlı çocuklar ihtiyaçlarının karşılanmasını anne-babanın görevi olarak görür, kendileri başarmaya uğraşmazlar. Oysa çocuklar, yaşlarına uygun sorumluluklarını yerine getirmeden, gelişim dönemlerine uygun zorluklarla karşı karşıya kalmadan bunlarla baş etmeyi öğrenemezler.

Her şeyden sakınarak, pamuklar içinde yetiştirdikten sonra, çocuğumuzun sosyal hayata katılmadığından, fazla arkadaşı olmadığından ya da hiçbir işi kendi başına yapmadığından şikayet etmeye ne kadar hakkımız var dersiniz?

Not: Herhangi bir işi kendi kendine başarabileceğini düşünen bir çocuğa lütfen yardım etmeyiniz.

Psikiyatri Uzmanı Dr. Bülent Çelikel

Çocuk psikolojisi

doktorsitesi.com 'a katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
PAYLAŞIM
  Yorum yazabilmek için lütfen üye girişi yapın
OKUYUCU YORUMLARI
Bu habere henüz yorum yapılmadı.
  
Cinselliğin düşmanlarıyeniCarpe DiemDolunay Kadıoğlu

Cinselliğin düşmanları

Yaşanan pek çok cinsel sorunun altında cinsel bilgi azlığı, yanlış inançlar ve kayıtlar ve iletişim sorunları yatmaktadır. Devamı >
Çocuğum okusun, büyük adam olsun!yeniEğitim YaşamıMürüvvet Adalı Uygun

Çocuğum okusun, büyük adam olsun!

Pek çok öğrenci okumaktan, okulların açılmasından sevinç değil, üzüntü duyar haldeler.Devamı >
Aldatma delilini mahkemeye sunmak artık suç değil!Adalet ve Sizİlker Türkgüler

Aldatma delilini mahkemeye sunmak artık suç değil!

Eşinizin sizi aldattığını düşünüyorsanız, hatta elinizde kanıtınız da varsa...Devamı >
20 dakikaPusulaSerap Duygulu

20 dakika

Kimse sizin 20 dakika ortadan kaybolmanızı dert etmez, dünya durmaz, işler aksamaz. Devamı >
Ambalajlı sütler hakkında gerçekler!Ailenizin DiyetisyeniM. Turgay Köse

Ambalajlı sütler hakkında gerçekler!

Uzmanından uzun ömürlü sütlerle ilgili merak edilenleri öğrendik.Devamı >
What dedin?Vira ViraElif Ebru Wibrew

What dedin?

Ne kadar meraklıyız dilimizi parçalamaya... El birliğiyle dilimizi pek bir güzel kanatıyoruz farkında mısınız?Devamı >
  
Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Süt dişleri ve kalıcı dişler ne zaman çıkar?

Ağız yeterince büyüdükten sonra süt dişleri belirir, ardından kalıcı dişler çıkar.Devamı >
Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuklara doğru diş fırçalama alışkanlığı nasıl kazandırılır?

Çocuğun yaşına uygun ve renkli bir diş fırçası onu fırçalamaya teşvik edecektir.Devamı >
Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı yöntemler

Çocukların diş sağlığını korumaya yardımcı olan yöntemler nelerdir?Devamı >
Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocuklar için 4 adımda diş bakımı

Çocukların sağlıklı dişlere sahip olması için bu 4 adımı mutlaka uygulayın.Devamı >
0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

0-11 yaş arası çocuklarda diş bakımı

Yerini kalıcı dişlere bakacak süt dişlerinin bakımı çok önemlidir.Devamı >